Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc (hay nhất)

Bạn đang xem: Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc (hay nhất) tại thomo.vn Hướng dẫn lập dàn ý và các bài mẫu Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc ngắn …

Hướng dẫn lập dàn ý và các bài mẫu Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc ngắn gọn, cụ thể, hay nhất. Với các bài dàn ý và văn mẫu được tổng hợp và biên soạn dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn. Cùng tham khảo nhé! 

Dàn ý phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc

Mở Bài

    Đề tài kháng chiến là một đề tài thân thuộc trong thơ ca cách mệnh Việt Nam trong đó bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu là thi phẩm tiêu biểu. Bài thơ được sáng tác vào tháng 10-1954 sau thắng lợi chiến dịch Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, kết thúc kháng chiến chống Pháp thắng lợi. Vì thế bài thơ vừa có ý nghĩa lịch sử lại vừa có ý nghĩa văn học thâm thúy và còn là lời tri ân thâm thúy của đồng bào miền xuôi đối với đồng bào miền ngược. Điều đó được trình bày thâm thúy qua 8 câu thơ đầu cả bài thơ Việt Bắc

Thân Bài

4 câu đầu: lời ướm hỏi của người ở lại với người ra đi

“- Mình về, mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

Hai câu hỏi tu từ cũng là lời ướm hỏi:

Mình về mình có nhớ ta?

Mình về mình có nhớ ko?

Sử dụng đại từ nhân xưng: “mình – ta” là một thủ pháp nghệ thuật. Là cách xưng hô rất thân thuộc trong ca dao, dân ca: bình dị, thân thiện, thân thuộc, sự đượm đà, tha thiết, tâm tình thương yêu của tình yêu.

“Mình về có nhớ ta chăng/ Ta về ta nhớ hàm răng mình cười”

“Mình về ta chẳng cho về/ Ta nắm vạt áo ta đề câu thơ”

“ Mình nhớ ta như cà nhớ muối/ Ta nhớ mình như cuội nhớ trăng”

Tỗ Hữu đã mượn hình thức xưng hô thân thuộc của ca dao dân ca để diễn tả, gửi gắm sự đồng vọng, cộng hưởng, lưu luyến, vương vấn của người ra đi và người ở lại trong đoạn mở đầu và xuyên suốt tác phẩm.

Cách sử dụng từ bình dân nhưng mà tinh tế.

4 câu thơ lục bát có tới 4 chữ “mình” và chỉ có một chữ “ta”:

Hình ảnh người ra đi tràn trề ko gian, đong đầy trong nỗi nhớ của người ở
lại

Gợi sự đơn độc, lặng thầm với người ở lại nơi núi rừng hoang vắng, hắt hiu.

(Trong gặp mặt đã có mầm ly biệt- Xuân Diệu)

Nỗi niềm của người ở lại và câu hỏi về thời kì:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng”

* Đại từ “đó”:

Luôn khiến những danh từ chỉ thời kì đứng trước nó bị đẩy về quá khứ xa xăm, trở thành khoảng thời kì gợi nỗi thương nhớ ngậm ngùi, nuối tiếc. Gợi nhắc thời kì gắn bó, tình nghĩa.

Cụm từ chỉ thời kì: “Mười lăm năm” : 15 năm gắn bó, “nhớ lúc kháng Nhật, thủa còn Việt Minh”.

Uớm hỏi, nhắc nhở về thời kì gắn bó.

Nỗi niềm của người ở lại và câu hỏi về ko gian:

“Mình về mình có nhớ ko/ Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

Điệp lại 2 động từ “nhìn” và “nhớ”:

“Nhìn”: hành động trông ngóng, đợi mong

“Nhớ”: trạng thái xúc cảm chủ đạo của toàn bài.

“Cây”, “sông”, “núi”, “nguồn” chính là sự giao nối: Nhìn cây, nhìn sông ở miền
xuôi để nhớ núi nhớ nguồn miền ngược.

Gửi gắm trằn trọc: nhìn cây có nhớ núi? Nhìn sông có nhớ nguồn?

Lấy ý câu tục ngữ “uống nước nhớ nguồn/ ăn quả nhớ kẻ trồng cây”

* 4 câu thơ tiếp là cảnh tiễn đưa bâng khuâng, lưu luyến

“- Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân ly

Cầm tay nhau/ biết nói gì/ hôm nay”

Câu hỏi tu từ và đại từ phiếm chỉ “người nào”

“Người nào” ở đây chính là người ở lại, nhưng tính chất phiếm chỉ đã đem lại cảm giác mơ hồ, chưa xác định rõ được nhân vật.

“Tiếng người nào” có hai cách hiểu: một là tiếng lòng của chính người ra đi; hai là tiếng nói, tiếng hát ca, âm thanh thân thuộc của những người ở lại nhưng mà người đi chợt nhớ, chợt băn khoăn, nhớ tiếng người ở lại đã rất thân thuộc.

Sự đăng đối trong câu “Bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi” trình bày xúc cảm:

Ngắt nhịp 4/4: sự thăng bằng

Sử dụng từ láy lạ mắt:

+Bâng khuâng: từ láy mô tả xúc cảm đan xen vui buồn lộn lạo, luyến tiếc tới ngơ ngẩn, ko nói lên lời

+Canh cánh: từ láy mô tả tâm trạng thấp thỏm đứng ngồi ko yên, nôn nao, nhấp nhổm.

+Lưu luyến , nhung nhớ trong lòng và cả bước chân ngập ngừng, lưu luyến của người đi.

* Hoán dụ “áo chàm:

Biểu tượng đơn sơ nhưng mà xúc động về người dân Việt Bắc nghèo khổ nhưng mà tình nghĩa.

Hoán dụ lấy bộ phận để chỉ toàn thể, chiếc áo vừa gợi y phục đặc trưng của người Việt Bắc, vừa khắc họa tính cách mộc mạc, thật tâm của họ với cách mệnh, kháng chiến.

Sự xót xa và thương yêu, cảm phục của người đi với người Việt Bắc.

Hành động “cầm tay nhau”:cầm tay: cử chỉ thân yêu, trìu mến trong sự nín thinh ko nói lên lời

Nhịp thơ 3/3/2: Sự nghẹn ngào, lưu luyến, bâng khuâng ko nói lên lời.

Kết Bài

– Khẳng định lại trị giá nghệ thuật của 8 câu thơ đầu.

Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 1

Mỗi công dân đều có một dạng vân tay

Mỗi thi sĩ thứ thiệt đều có một dạng vân chữ

Ko trộn lẫn…”

(Vân chữ- Cao Đạt)

    Cái “vân chữ… ko trộn lẫn” của thi sĩ hay của một nhà văn thứ thiệt nhưng mà Cao Đạt nhắc tới ở đây chính là phong cách tác giả, là sự trình bày tài nghệ của người nghệ sĩ qua tác phẩm nghệ thuật mang đậm dấu ấn tư nhân của tác giả. Là lá cờ đầu của thơ ca Cách mệnh, Tố Hữu xuất hiện giữa làng thơ với một phong cách thơ lạ mắt, lôi cuốn, đó chính là tính trữ tình-chính trị thâm thúy, dậm chất sử thi và cảm hứng lãng mạn. Kết tinh vẻ đẹp lạ mắt đó của thơ Tố Hữu phải kể tới Việt Bắc- bản anh hung ca, cũng là bản tình khúc về cách mệnh kháng chiến và con người kháng chiến. Làm nên Việt Bắc- một bản tình khúc thấm đẫm màu sắc dân tộc phải kể tới tám câu thơ đầu của tác phẩm:

“Mình đi mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn

– Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

    Tố Hữu là thi sĩ của lý tưởng cộng sản. Ông tới với thơ ca và cách mệnh cùng một lúc. Vì vậy cho nên chặng đường thơ của ông luôn song hành với những chặng đường cách mệnh nhưng mà lộng gió thời đại với những tập thơ: Từ đó, Việt Bắc, Gió lộng, Ra trận, Máu và hoa, Một tiếng đờn, Ta với ta… Trong đó có thể nói Việt Bắc là đỉnh cao của thơ ca Tố Hữu nói riêng và thơ ca chống Pháp nói chung. Bài thơ Việt Bắc được trích từ tập thơ cùng tên và được sang tác vào tháng 10/1945, lúc Trung ương Đảng và Chính phủ cùng cán bộ chiến sĩ rời chiến khu để về tiếp quản thủ đô Hà Nội. Lấy cảm cảm hứng từ buổi chia tay đó, Tố Hữu đã xúc động viết nên bài thơ này. Tính dân tộc của bài thơ trình bày ở cả nghệ thuật lẫn nội dung và trình bày thâm thúy nhất là ở tám câu thơ đầu.

    Tính dân tộc dân tộc là một khái niệm thuộc phạm trù tư tưởng- thẩm mĩ chỉ mối quan hệ văn học và dân tộc, trình bày qua tổng thể những đặc điểm lạ mắt tương đối vững bền chung cho các sáng tác của một dân tộc được tạo nên trong quá trình tăng trưởng của lịch sử và phân biệt so với các dân tộc khác. Tính dân tộc được trình bày xuyên suốt từ nội dung tới hình thức.

    Về mặt nghệ thuật, Tố Hữu đã vô cùng khôn khéo lúc sử dụng thành công thể thơ lục bát- một thể thơ truyền thống của dân tộc để diễn tả tình cảm cách mệnh. Từ xưa tới nay lục bát vốn là thể thơ dễ đi vào lòng người bởi âm điệu ngọt ngào vốn có của nó. Nếu dung để diễn tả tình cảm thì ko còn gì hay bằng. Hay hơn nữa thi sĩ đã khéo vận dụng lối đối đáp vốn là hình thức diễn ý thân thuộc trong ca dao dân ca:

“Hiện giờ mận mới hỏi đào

Vườn hồng có lối người nào vào hay chưa

Mận hỏi thì đào xin thưa

Vườn hồng có lối nhưng chưa người nào vào”

    Chính điều đó đã làm cho bài thơ mang đậm âm hưởng ngọt nào và thấm đượm ý thức dân tộc. Tuy nhiên tiếng nói là yếu tố góp một phần ko nhỏ gợi lên cái hồn dân tộc của tác phẩm nói chung và tám câu thơ đầu nói riêng chính là tiếng nói. Tiếng nói thơ của Việt Bắc mượt nhưng mà, uyển chuyển đặc trưng là cắp đại từ nhân xưng mình-ta vừa ngọt ngào lại vừa sâu lắng nhưng mà ta thường bắt gặp trong những câu ca dao về tình yêu lứa đôi:

“Mình về ta chẳng cho về

Ta nắm vạt áo ta đề câu thơ”

    Chuyện ân tình cách mệnh đã được Tố Hữu khôn khéo trình bày như tình yêu lứa đôi.

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lắm năm đó thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn song nhớ nguồn?”

    “Mình” trên câu thơ trên chỉ người ra đi, còn “ta” là người ở lại. Hình như đây ko còn là cuộc chia ly giữa đồng bào và cách mệnh nhưng mà nó đã trở thành buổi chia ly của lứa đôi yêu nhau mặn nồng da diết. Qua đó ta mới mới phần nào thấm thía cái tình cảm mặn nồng, keo sơn của quân dân ta trong những buổi đầu đầu kháng chiến gian nan, khó khăn. Dù bị cách trở bởi ko gian và thời kì nhưng dường như xúc cảm từ trái tim đã nâng đỡ họ vượt qua mọi rào cản để trong tâm hồn “như chưa hề có cuộc chia ly”. Tính dân tộc về mặt hình thức còn trình bày qua hình ảnh. Đó là dáng núi hình song :” Nhìn cây nhớ núi, nhìn song nhớ nguồn”. Đó là hình ảnh chiếc áo chàm trong “buổi phân li”. Áo chàm là hình ản hoán dụ cho người dân Việt Bắc tình nghĩa nhưng cũng rất đỗi người hùng. Những con người đó là đại diện cho một dân tộc Việt Nam vừa hào hùng lại hào hoa: “Lưng mang gươm ta mềm mại bút hoa/Sống hiên ngang nhưng mà nhân ái chan hòa”.

    Tính dân tộc ko chỉ vô cùng thành công trên phương diện nghệ thuật nhưng mà còn đậm nét qua nội dung, tư tưởng. Việt Bắc nói chung và tám câu thơ đầu nói riêng phản ánh đậm nét hình ảnh con người Việt Nam trong thời đại cách mệnh; đã đưa những tư tưởng tình cảm cách mệnh hòa nhịp và tiếp nối truyền thống ý thức, tình cảm đạo lý dân tộc.

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lắm năm đó thiết tha mặn nồng.”

    Người ở lại đặt câu hỏi tu từ “Mình về mình có nhớ ta” để nhắc nhớ người ra đi, gợi trong người ra đi những kỷ niệm về ” mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng”. Mười lăm năm đó được tính từ năm 1940 sau khởi nghĩa Bắc Sơn cho tới tháng 10.1954, là mười lăm năm “Mình đây ta có đắng cay ngọt bùi”, là mười lăm năm có phúc cùng hưởng, có họa cùng chia, mười lăm năm “bát cơm chấm muối mối thù nặng vai”…làm sao kể xiết biết bao ân tình. Bốn từ “thiết tha mặn nồng” cho thấy tình cảm giữa Việt Bắc và cán bộ thật thủy chung sâu nặng, keo sơn bền chặt. Có nhẽ vì thế nên nhà nghiên cứu Nguyễn Đức Quyền đã cho rằng: ” “Mười lăm năm đó” ko chỉ đo bằng thước đo thời kì nhưng mà còn đo bằng thước đo tình cảm con người. Đó chính là thứ thuốc thử làm tăng thêm sự gắn bó keo sơn”.

“Mình về mình có nhớ ko?

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

    Lại một câu hỏi tu từ nữa xuất hiện. Lại là một lời nhắc nhớ, gợi thương. Về Hà Nội rồi, thấy cây hãy nhớ tới núi rừng chiến khu, nhìn sông hãy nhớ tới suối nguồn Việt Bắc. Cách gợi nhắc như lời dặn dò kín đáo nhưng mà thật tâm: Việt Bắc là cội nguồn cách mệnh, “Quê hương cách mệnh dựng nên Cộng hòa”, là trung tâm đầu não của cuộc kháng chiến. Câu thơ này phải chăng là sự vận dụng linh hoạt và tài tình của thi sĩ Tố Hữu với câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn”. Qua đó thi sĩ cũng nhắc nhớ các thế hệ con cháu phải biết hướng về tông tích, về nơi bén rễ, về cái nôi cho ta hình hài.

“- Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

    Nếu như người Việc Bắc gửi theo bước chân của người miền xuôi với bao nhiêu nỗi nhớ thì trong lời đối đáp của người miền xuôi cũng đầy ắp những bâng khuâng tha thiết. Ko sử dụng đại từ xưng hô “mình”, “ta” nhưng mà người xưng hô sử dụng đại từ “người nào” để khẳng định trước hết là sự gắn bó với người ở lại. Người nào có thể là đại từ để hỏi nhưng ở đây đó chính là đại từ phiếm chỉ, rất gần cách nói của ca dao: “Nhớ người nào bồi hổi bổi hổi” Tố Hữu sử dụng và khai thác triệt để sự biến hoá hết sức linh diệu trong trị giá biểu cảm của từ “người nào”. Một chữ “người nào” của người về xuôi đủ làm xao xuyến lòng người tiễn đưa, đủ cho thấy người về xuôi mến thương Việt Bắc tới chừng nào và hiểu nỗi niềm tha thiết của người Việt Bắc đối với cách mệnh, đối với người miền xuôi. Một chữ “người nào” làm xao động cả ko gian tiễn đưa. Phải chăng: “Lúc ta ở chỉ là nơi đất ở/Lúc ta đi đất đã hóa tâm hồn” Hai từ láy “bâng khuâng” và “thấp thỏm” góp phần làm tang thêm tâm trạng người ra đi. Tình thương nỗi nhớ như níu chân người ở lại “Bước đi một bước lâu lâu lại ngừng” để rồi “cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”. Ko biết nói gì phải chăng là vì có quá nhiều thứ để nói. Bao nhiêu ân nghĩa, sắt son không thể nào dung ngôn từ để diễn tả, đành phải gửi tâm tình qua cái năm tay thật chặt, thật lâu. “Cầm tay” là biểu tượng của mến thương kết đoàn. Chỉ cần cầm tay nhau thôi và hãy để hơi ấm nói lên tất cả, mến thương, nhung nhớ, tình nghĩa sẽ ấm mãi như hơi ấm tay trao tay nhau lúc này. Dấu chấm lửng ở cuối câu như càng làm tang thêm cái tình cảm mặn nồng, dạt dào, vô tận. Nó như nốt lặng trong một khuôn nhạc nhưng mà ở đó tình cảm cứ ngân dài sâu lắng. Qua đó con người Việt Nam hiện lên thật đẹp với những phẩm chất tiêu biểu cho phẩm chất dân tộc: ân nghĩa, thủy chung, son sắt.

    Bằng tài hoa của một người nghệ sĩ và một trái tim luôn sục sôi ý chí cách mệnh, Tố Hữu đã viết nên một bản tình khúc, người hùng ca đặm đà bản sắc dân tộc. Để rồi Việt Bắc đã thực sự trở thành một trong những bài ca ko bao giờ quên, ko thể nào quên.

Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 2

    Tố Hữu là một trong những thi sĩ lớn của dân tộc. Ông là một tượng đài về thể thơ lục bát. Nhắc tới ông, người đọc liền nghĩ ngay tới “Việt Bắc” – một bản tình khúc dạt dào xúc cảm để lại trong lòng người đọc một xúc cảm khó diễn tả được. Mỗi câu thơ như vẽ ra một quang cảnh rất đỗi bình dị của quê hương, tổ quốc, con người nhưng mà nơi đó ân nghĩa, sự thủy chung như làm điểm nhấn nổi trội trên tất cả. Bài thơ “Việt Bắc” cũng trình bày tính dân tộc thâm thúy.

    “Việt Bắc” được sáng tác vào tháng 10/1954, ngay sau lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vừa kết thúc thắng lợi, các cơ quan trung ương của Đảng và Chính phủ từ Việt Bắc về lại thủ đô Hà Nội. Tố Hữu cũng là một trong số những cán bộ kháng chiến từng sống gắn bó nhiều năm với Việt Bắc, nay từ biệt chiến khu để về xuôi. Bài thơ được viết trong buổi chia tay lưu luyến đó.

    Tính dân tộc được trình bày ở hai phương diện, nội dung và hình thức. Trước hết về mặt nội dung bài thơ trình bày ở những khía cạnh sau, hình ảnh chiếc “áo chàm” rất đỗi giản dị, tự nhiên:

“Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

    “Áo chàm” là hình ảnh hóan dụ cho người dân Việt Bắc người hùng nhưng chân thực. Câu thơ như đang truyền tụng tình người của con người Việt Nam. Từ những con người xa lạ ko quen biết, chiến tranh đã kéo đẩy họ lại gần với nhau để giờ đây kỉ niệm tưởng chừng ngắn ngủi như lại dài đằng đẵng đó vô thức còn đọng lại trong tâm trí của họ. Bài thơ là cuộc đối thọai “mình – ta” vừa ngọt ngào, vừa sâu lắng:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?”

    Khỏang thời kì 15 năm xảy ra biết bao nhiêu biến cố, thăng trầm của lịch sử để cho tình nghĩa giữa chiến sĩ và người dân Việt Bắc ngày một gắn bó keo sơn.

    Tuy nhiên, hình ảnh chiến sĩ cách mệnh hiện lên cũng rất chân thực, mang đậm tính dân tộc. Trong giờ phút chia ly, họ quyến luyến ko nỡ rời xa:

“Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

    Chỉ một cái “cầm tay” nhưng sao khó nói nên lời tới vậy. Cầm tay như truyền them cả sức mạnh, cả hơi ấm của người ở lại cho người ra đi. Họ một lòng một dạ thủy chung son sắt:

“Ta với mình, mình với ta

Lòng ta sau trước mặn nhưng mà đinh ninh

Mình đi, mình lại nhớ mình

Nguồn bao nhiêu nước tình nghĩa bấy nhiêu”

    Hình ảnh “mình” lặp đi lặp lại mang dụng ý của tác giả. Người chiến sĩ và người dân Việt Bắc họ như hòa quyện lại làm một ko phân biệt rành mạch được. Ân nghĩa sâu nặng giữa họ ko thể đong đếm. Rời xa Việt Bắc người chiến sĩ mang trong mình bao nỗi nhớ, nhớ về tự nhiên hùng vĩ, nhớ về tình người Việt Bắc. Tuy nhiên họ vẫn giữ ý thức sáng sủa, yêu đời.

    Song song với hình ảnh con người, hình ảnh tự nhiên trong bài thơ Việt Bắc cũng hiện lên cũng mang đậm tính dân tộc. Bức tranh tứ bình đã được ngòi bút của Tố Hữu tô vẽ thêm thắt một cách sinh động và lôi cuốn, thu hút:

“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi

Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.

Ngày xuân mơ nở trắng rừng

Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang

Ve kêu rừng phách đổ vàng

Nhớ cô em gái hái măng một mình

Rừng thu trăng rọi hòa bình

Nhớ người nào tiếng hát ân tình thủy chung”

    Con người và tự nhiên như hòa quyện lại với nhau. Tự nhiên làm nền cho sự xuất hiện của con người. Nếu như câu lục là tự nhiên thì câu bát là sự xuất hiện của con người. Tưởng hình như hai hình ảnh này không phù hợp tới nhau nhưng ko phải tương tự. Nhưng mà con người tô điểm cho tự nhiên thêm đẹp, thêm rực rỡ hơn. Con người xua đi cái lạnh giá của tự nhiên, hòa mình vào với tự nhiên để làm những công việc thường nhật nhưng hết sức xinh tươi, nên thơ.

    Việt Bắc trong thơ Tố Hữu còn hiện lên với những địa danh lịch sử hào hùng, tráng lệ: Tân Trào, Hồng Thái, Ngòi Thia sông Đáy, sông Lô, Núi Hồng….

    Có thể thấy, cảnh và người trong bài thơ Việt Bắc hiện lên rất thân yêu giản dị nhưng mà giàu tình người, đặm đà tính dân tộc thâm thúy.

    Tính dân tộc trình bày thâm thúy nhất ở mặt hình thức. Một là, thể thơ lục bát truyền thống với kết cấu lời đối đáp của đôi trai gái, giữa kẻ ở lại và người về xuôi. Lục bát là thể thơ dân tộc nó đã quá thân thuộc với mỗi người dân Việt Nam. Trong bài thơ, tác giả đã sử dụng ngôi xưng “mình-ta” để bộc lộ hết tâm tư tình cảm của mình:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?”

    Tính dân tộc còn được trình bày ở phương diện tiếng nói, nhạc điệu: Tiếng nói vừa giản dị, thân thiện với đời thường lại dễ thuộc, dễ nhớ liên kết với nhạc điệu uyển chuyển, nhẹ nhõm có lúc thủ thỉ, tâm tình, lúc thì đượm đà mượt nhưng mà lúc lại ngọt ngào êm dịu.

“Mình đi, có nhớ những ngày

Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù

Mình về, có nhớ chiến khu

Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?

Mình về, rừng núi nhớ người nào

Trám bùi để rụng, măng mai để già”

    Ngòai ra, hình ảnh thơ cũng thấm nhuần tính dân tộc. Ta từng bắt gặp nhiều hình ảnh giản dị trong thơ của các thi sĩ khác nhưng với thơ Tố Hữu ta lại thấy nó rất tự nhiên, thỏai mái lại rất tinh tế: Hình ảnh “trám bùi”, “măng mai”. “trăng”, “nắng”, “bản”… thân thiện biết bao!!

    Tóm lại, bài thơ “Việt Bắc” – đỉnh cao của văn học Việt Nam và cũng là bài thơ để đời của Tố Hữu. “Việt Bắc” là khúc ca về tự nhiên, con người Việt Bắc, là tiếng hát ân nghĩa thủy chung son sắt của người cách mệnh với người dân Việt Bắc, là tình yêu, tình thương của Tố Hữu dành cho Việt Bắc. Bằng tiếng nói giản dị, gắn liền với đời thường liên kết với thủ pháp nghệ thuật như lặp từ, hóan dụ.. đã lột tả được nỗi nhớ da diết của tác giả với mảnh đất đầy kí ức và kỉ niệm. Song song với đó, thể thơ lục bát liên kết một cách thuần thục đã đưa đẩy xúc cảm của Tố Hữu lên đỉnh cao để có thể sáng tác ra được một bài thơ tuyệt vời tới tương tự. Và “Việt Bắc” là một bài thơ trình bày đặm đà tính dân tộc.

Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 3

    Tố Hữu là thi sĩ trữ tình chính trị, tiêu biểu cho thơ ca cách mệnh Việt Nam. Thơ Tố Hữu trình bày lẽ sống lớn, tình cảm lớn của con người Cách mệnh. Thơ ông đặm đà tính dân tộc trong nội dung và hình thức trình bày. Bài thơ “Việt Bắc” là đỉnh cao của thơ Tố Hữu và cũng là đỉnh cao của thơ ca kháng chiến chống Pháp. “Việt Bắc” là một trong những bài thơ được xếp vào hạng những bài thơ “tống biệt” của Tố Hữu. Mặc dù là đề tài cũ, nhưng bài thơ vẫn mới mẻ bởi “Việt Bắc” ra đời trong cuộc chia tay đặc trưng giữa nhân dân Việt Bắc và cán bộ kháng chiến vào tháng 10/1954. Ra đời trong hoàn cảnh đó, bài thơ ko mang cảnh trạng của một cuộc chia ly với nỗi buồn đầy nước mắt, nhưng mà là nỗi niềm chia ly trong tình cảm giữa cán bộ và nhân dân sâu đậm ân tình. Đoạn thơ mở đầu của bài thơ là sự trình bày tinh tế và thâm thúy những rung động trong trái tim của người đi và người ở trong giờ phút phân li:

– Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

– Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

Bốn câu thơ đầu là lời của người ở lại nói với người ra đi:

– Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

    Tác giả mở đầu bằng một câu hỏi mang âm hưởng ca dao, tình yêu: “Mình về mình có nhớ ta”. “Mình về” là hoàn cảnh để người ở lại bộc lộ nỗi niềm. “Về” gợi tới sự chia li, đó là sự chia li của người ra đi và người ở lại. Về mặt kết cấu câu thơ thì “mình” đứng ở đầu câu, còn “ta” đứng ở cuối câu thơ. Nó gợi lên cái khoảng cách giữa “ta” và “mình”. Nỗi niềm gợi lên qua câu hỏi đó của người ở lại là nỗi nhớ, tình cảm của người ở lại hướng tới người ra đi. Đứng giữa câu thơ là một từ “nhớ”, nó làm cho “mình” và “ta” dường như được xích lại gần nhau hơn. Cơ sở tạo nên nỗi nhớ đó là: “Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng”. Câu thơ phảng phất âm hưởng của thơ Kiều, nhưng từ âm hưởng đó lại vang lên nỗi niềm tình cảm của những con người trong một thời kháng chiến. “Mười lăm năm đó” gợi tới một quãng thời gian lao khăn, một thời đau thương, mất mát. Tuy vậy, dường như tất cả mất mát đau thương đó chìm đi, đọng lại trong câu thơ chỉ còn là tình cảm “thiết tha mặn nồng”. Đó chính là sự gắn bó thân thiết, tình cảm chia bùi sẻ ngọt trong “mười lăm năm đó” giữa “ta” và “mình”. Bởi vậy, hỏi nhưng cũng chính là để bộc lộ tình cảm và hỏi chính là trình bày mong muốn người ra đi cũng có tình cảm như chính mình.

    Tới câu thơ thứ ba cũng là một câu hỏi. Câu hỏi: “Mình về mình có nhớ ko” cũng có sự lặp lại tương tự câu thơ đầu. Tuy vậy, nhân vật hỏi ko chỉ còn bó hẹp trong mối quan hệ giữa “ta – mình” và nỗi nhớ dường như ko còn chỉ hướng tới “ta”, nhưng mà nỗi nhớ đó đã hướng vào nhân vật rộng lớn hơn rất nhiều, đó chính là ko gian “núi rừng” và “sông nguồn”. Câu hỏi gợi về ko gian có “núi”, có “nguồn” ở núi rừng Việt Bắc. Đây chính là ko gian thân thuộc gắn với người ở lại và cũng gắn bó với cả người ra đi. Ko gian đó với người ra đi và người ở lại ko còn là ko gian vô hồn, vô cảm nhưng mà là ko gian chứa đầy kỉ niệm, nó góp phần tạo nên tình cảm cho người ra đi. Ở trong câu thơ xuất hiện nhiều lần hai động từ chỉ hành động “nhìn” và “nhớ”. Một hành động tác động vào thị giác, một hành động tác động vào tâm tưởng; một hành động hướng tới ngày nay, một hành động hướng về quá khứ. Sự đan xen giữa các hành động đó nhưng mà người ở lại đưa ra là để muốn nhắc nhở người ra đi sống ở ngày nay đừng quên về quá khứ, sống ở miền xuôi đừng quên miền ngược, đừng quên về những kỉ niệm của một thời đã qua. Đó chính là mong muốn của người ở lại nhắn nhủ tới người ra đi. Trước lúc mong muốn người ra đi để nhớ thì người ở lại đã trình bày nỗi nhớ của mình. Nỗi nhớ đó biểu đạt trực tiếp qua động từ “nhớ” xuất hiện nhiều lần ở khổ thơ, càng về cuối thì từ “nhớ” xuất hiện càng nhiều đã trình bày cường độ nhớ ngày một tăng và nó đã tạo nên âm hưởng chủ đạo cho bài thơ. Đó là âm hưởng thương nhớ, ân tình tha thiết.

    Bốn câu thơ đầu chỉ với hai câu hỏi, nhưng chủ yếu là để thổ lộ tình cảm và để mong muốn người ra đi cũng có tình cảm như chính mình, bởi giữa hai nhân vật đó có sự gắn bó mật thiết trong một thời kháng chiến và một vùng kháng chiến. Để rồi từ đó, người ra đi đáp lại sức ở lại bằng bốn câu thơ:

Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

    Người ở lại đặt ra câu hỏi nhưng người ra đi ko trực tiếp trả lời câu hỏi đó nhưng mà thay vào đó người ra đi trình bày tình cảm lưu luyến, quyến luyến trong buổi chia tay. Ấn tượng lúc đầu đã tác động tới người ra đi: “Tiếng người nào tha thiết bên cồn”. “Người nào” là đại từ ko xác định. “Người nào” có thể là nhân vật đang xuất hiện trước mắt người ra đi, thân thuộc với người ra đi – một con người cụ thể xuất hiện “bên cồn” trong buổi chia li. “Người nào” có thể là bất kỳ người dân Việt Bắc đã cùng sống, cùng làm việc, cùng sinh hoạt với người ra đi. Dù hiểu theo cách nào thì ấn tượng tác động tới người ra đi là âm thanh tiếng nói tha thiết – đó chính là âm thanh rất đỗi ngọt ngào, thiết tha, sâu lắng. Và âm thanh đó dường như gọi về biết bao kỉ niệm, biết bao buổi trò chuyện tâm tình và âm thanh đó gọi về mối tình keo sơn gắn bó thân thiết giữa người ở lại với người ra đi. Chính âm thanh đó đã làm cho người ra đi “Bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi”. Câu thơ ngắt nhịp 4/4 với hai vế tiểu đối trong tương quan đối lập giữa bên trong và bên ngoài. “Trong dạ” thì “bâng khuâng” còn hành động bên ngoài biểu thị sự “thấp thỏm” thấp thỏm của người ra đi, nhưng lại có sự tương đồng trong xúc cảm và hành động. Chính vì xúc cảm “bâng khuâng” thì mới có hành động “thấp thỏm” đó được.

    Trong cảm nhận của người ra đi, một hình ảnh bình dị, thân thuộc thường xuất hiện trong cuộc sống đời thường đó là hình ảnh “áo chàm”. Hơn thế nữa chiếc “áo chàm” gợi tới sắc màu dẻo dai khó phai. Tác giả sử dụng hình ảnh hoán dụ “áo chàm” để chỉ người dân Việt Bắc và bởi vậy nói “áo chàm đưa buổi phân li” là nói về cuộc chia tay đầy lưu luyến giữa người Việt Bắc với người cách mệnh. Mượn hình ảnh “áo chàm” dường như tác giả muốn nói tới tình cảm thủy chung sắt son khó phai mờ của người dân Việt Bắc với người chiến sĩ cách mệnh. Và ấn tượng đậm nét nhất với người ra đi chính là hành động “Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…”. Trước tiên là hành động “cầm tay nhau” là hành động thân thuộc và rất đẹp của những người nào lúc chia li, nó trình bày tình cảm gắn bó thân thiết và đồng thời trình bày sự lưu luyến giữa kẻ ở người đi. Họ cầm tay nhau trong tâm trạng nghẹn ngào, vì thế ko nói lên lời. Dấu ba chấm xuất hiện cuối dòng thơ như nốt nặng ko lời, nhưng chính nó lại quý giá hơn rất nhiều những lời nói thường nhật bởi cái cầm tay đã nói lên tất cả những lưu luyến, quyến luyến. Câu thơ kết lại đoạn thơ có nhịp thơ thay đổi khác thường. Sự thay đổi của nhịp thơ ko chỉ tạo nên sự ngập ngừng cho giọng điệu của câu thơ nhưng mà còn tạo nên cái ngập ngừng của tình cảm. Và đồng thời sự khác thường trong nhịp thơ đó đã diễn tả sự khác thường trong diễn biến tình cảm của kẻ ở người đi.

Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc (ảnh 3)

Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 4

    Tố Hữu là thi sĩ trữ tình chính trị, là lá cờ đầu của thơ ca cách mệnh Việt Nam. Thơ ông chất phác, mộc mạc giàu chất trữ tình. Trong sự nghiệp sáng tác của mình ông đã để lại nhiều tác phẩm có trị giá tiêu biểu là bài thơ “Việt Bắc”. Nổi trội lên trong bài thơ là tám câu thơ đầu với lời của kẻ ở, người đi đầy lưu luyến xúc động

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

– Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…

    Việt Bắc là tác phẩm rực rỡ của Tố Hữu được sáng tác vào năm 1954 sau lúc hiệp nghị Giơ-ne -vơ được kí kết, chính phủ và chính quyền trung ương cách mệnh chuyển từ căn cứ Việt Bắc về Hà Nội. Nhân sự kiện đó Tố Hữu sáng tác bài Việt Bắc.

    Nỗi nhớ da diết của những người yêu nhau như thế nào thì nỗi nhớ của con người Việt Bắc với những người cách mệnh cũng tương tự:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

    Mở đầu đoạn trích là cách xưng hô “mình”-“ta” đầy thân yêu thân thiện, “mình”-là người cách mệnh còn “ta” chính là người Việt Bắc. Người dân Việt Bắc hỏi rằng: “Mình về mình có nhớ ta” đọc câu thơ ta thấy ở trong đó có đầy tình cảm lưu luyến, nuối tiếc như một cặp tình nhân lúc phải xa nhau, cảm giác thống khổ, ko nỡ , nhưng tình yêu thì được tạo nên trong quãng thời kì rất ngắn còn tình người giữa Việt Bắc và cách mệnh lại là quãng thời kì “mười lăm năm”. Mười lăm năm-đó là một quãng thời kì ko hề ngắn , đặc trưng trong mười lăm năm đó tình cảm nào có phai nhạt nhưng mà còn “thiết tha mặn nồng”

    Nếu như hai câu đầu là tình cảm giữa người với người thì tới với hai câu sau chính là tình cảm giữa con người với tự nhiên

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

    Người dân Việt Bắc ko biết rằng lúc về miền xuôi những người cán bộ cách mệnh có còn nhớ Việt Bắc nữa hay ko “Mình về mình có nhớ ko” đọc câu thơ lên với giọng thơ nhẹ nhõm ta thấy rưng rưng nước mắt. Núi rừng Việt Bắc, núi sông Việt Bắc đẹp lắm, hùng vĩ lắm nhưng ở miền xuôi lại tấp nập đông đúc. Người dân Việt Bắc sợ, họ sợ những người cách mệnh quên mất Việt Bắc, quên mất những tháng ngày hái quả rừng, ăn rau rừng trên núi, quên mất dòng sông vẫn hàng ngày bắt cá . Trong suy nghĩ của họ, họ rất sợ. Từ “nhớ” trong câu thơ được lặp lại như muốn tô đậm thêm nỗi nhớ nhung da diết, ko nỡ rời xa, ko nỡ chia li. Chỉ với bốn dòng thơ đầu Tố Hữu đã tái tạo lại quang cảnh của buổi chia li thật xúc động, nghẹn ngào và đầy nước mắt.

    Trong quang cảnh núi rừng hùng vĩ, cái se lạnh của Việt Bắc những người cách mệnh chia tay Việt Bắc

“Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

    Người cách mệnh rời xa Việt Bắc nhưng vẫn nhớ về tiếng nói tha thiết của người dân Việt Bắc lúc chia tay: “Tiếng người nào tha thiết bên cồn”. Người cách mệnh về xuôi sẽ còn nhớ lắm giọng nói của người dân Việt Bắc. Vì nhớ nên “Bâng khuâng trong dạ thấp thỏm bước đi” câu thơ lúc đọc lên ta thấy xúc cảm như dân trào. “bâng khuâng” là từ láy chỉ trạng thái của con người nhưng mà cụ thể ở đây là người cách mệnh về xuôi, họ ra đi nhưng trong lòng cảm thây lưu luyến ko nỡ rời xa. Xúc cảm nghẹn ngào ko nói nên lời tới cả bước đi cũng như nặng hơn. Người ko muốn đi nhưng mà chân cũng ko muốn bước, bước chân trở thành “thấp thỏm” như cũng muốn quay trở lại Việt Bắc, quay lại quê hương cái nôi của cách mệnh, nơi có những con người yêu nghĩa, thủy chung luôn chờ đón họ. Họ ko nỡ rời xa nhau nhưng trong phút giây nghẹn ngào cuối cùng được ở gần nhau thì họ lại ko thể thốt nên lời

“Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

    Màu ao “chàm”-màu áo đặc trưng của cách mệnh cũng góp chung vào nỗi nhớ của kẻ ở người đi, họ nhớ nhau nhớ cả màu áo của nhau. Họ cầm tay nhau tình cảm thắm thiết nhưng mà ko thể thốt nên lời. Tâm trang trong câu thơ Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay” cũng làm cho xúc cảm của người đọc và theo xúc cảm của con người trong thơ: thấp thỏm, ko yên, day dứt, khó diễn tả. Họ chia tay chỉ muốn òa khóc, xúc động ko nói nên lời. họ ko còn gì để nói với nhau hay họ có quá nhiều xúc cảm muốn nói nhưng mà ko thể nói hết trong một khoảnh khắc ngắn ngủi này. Chỉ vẻn vẹn có bốn câu thơ với 28 chữ Tố Hữu đã cho người đọc hòa mình vào cuộc chia tay, cũng là lời của người ra đi nói với người ở lại đã làm cho người đọc xúc động nghẹn ngào

    Đoạn trích trên trong bài thơ “Việt Bắc” ko chỉ thành công ở nội dung nhưng mà còn thành công ở nghệ thuật với thể thơ lục bát, lối đối đáp, cách xưng hô mình ta, tiếng nói giàu sức gợi. đoạn trích tiêu biểu cho phong cách thơ Tố Hữu đặm đà tính dân tộc.

    Tóm lại, tám câu thơ trên trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu đã để lại trong lòng người đọc những xúc cảm khó phai mờ về tình cảm giữa người Việt Bắc và cách mệnh. Bài thơ nói chung và đoạn thơ nói riêng sẽ luôn sống mãi trong lòng chúng ta, trong trái tim người đọc Việt Nam.

Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc – Bài mẫu 5

    Sau thắng lợi Điện Biên Phủ, hiệp nghị Geneve được ký kết, tháng 10 năm 1954, các cơ quan Trung ương của Đảng và Chính phủ rời chiến khu Việt Bắc trở về Hà Nội. Nhân sự kiện có tính chất lịch sử đó, Tố Hữu sáng tác bài thơ Việt Bắc, khắc họa lại cuộc chia tay lịch sử với những tình cảm thủy chung son sắt. Tình cảm đó được trình bày qua những câu thơ sau:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn

Tiếng người nào tha thiếu bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

    Đoạn thơ tràn đầy một nỗi nhớ tưởng như ko thể kìm nén được, cứ trào ra theo ngòi bút và tuôn chảy thành những dòng thơ. Có tới bốn chữ “nhớ” trong một đoạn thơ tám câu chắc hẳn nỗi nhớ đó phải thật da diết và sâu nặng. Đây là nỗi nhớ quê hương cách mệnh của người đã từng gắn bó thâm thúy với vùng đất thiêng đầy kỷ niệm đó, là nỗi nhớ của tình nghĩa, của ân tình thủy chung.

    Khúc hát dạo đầu đã nhắc tới nỗi nhớ của đạo lí Việt Nam, cảnh tiễn đưa bâng khuâng trong nỗi nhớ, người ở lại hỏi người ra đi cũng chỉ một nỗi nhớ và người ra đi trả lời bằng chính nỗi nhớ đó của mình. Tố Hữu đã diễn tả nỗi nhớ quê hương cách mệnh bằng tiếng nói ngọt ngào, tha thiết của khúc hát đối đáp giao duyên nam nữ trong dân ca. Khúc hát đó thấm nhuần đạo lí ân tình thủy chung:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ ko

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”.

    Nghe như ca dao, lại phảng phất âm hưởng thơ Kiều, hai câu đầu gợi ta nhớ tới một câu thơ trong Truyện Kiều:

“Mười lăm năm đó biết bao nhiêu tình”

    Việt Bắc đã hỏi người cán bộ về xuôi có còn nhớ mình ko? Có còn nhớ những tình cảm thiết tha, mặn nồng trong suốt khoảng thời kì mười lăm năm gắn bó. Nhìn cây còn có nhớ núi, nhìn sông còn có nhớ tới nguồn? Bốn câu thơ nhưng thực chất là hai câu hỏi tu từ. Lời của người ở nhưng thực chất là lời nói của người đi để nói lên đạo lí Việt Nam truyền thống vốn là thực chất tốt đẹp của dân tộc ta. Ko chỉ nói lên nhưng mà chính là nhắc nhở mọi người, nhắc nhở chính mình bởi vì cái đạo lí đó thiêng liêng lắm, quý giá lắm, phải giữ gìn và phát huy.

    Sâu nặng biết bao trong “mười lăm năm đó thiết tha mặn nồng”, ân tình biết bao lúc “nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn”. Bốn câu thơ nhưng mà có tới bốn chữ “mình”, bốn chữ “nhớ” hòa quyện vấn vít cùng chữ “ta”, khiến cái đạo lí ân tình Việt Nam đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt bài thơ Việt Bắc, trở thành chủ đề lớn của tác phẩm.

    Sau khúc hát mở đầu là cảnh tiễn đưa bâng khuâng trong nỗi nhớ của người ra đi và cả người ở lại:

“Tiếng người nào tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ thấp thỏm bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

    Có âm thanh da diết và màu sắc đặm đà thủy chung, có bước chân thấp thỏm và những cái nắm tay đầy lưu luyến. Mỗi bước chân của người đi mang theo nỗi niềm luyến lưu cho người ở lại. “Tiếng người nào” ko phải là câu hỏi, cũng chẳng phải là đại từ phiếm chỉ nhưng mà đó chính là cách nói trình bày nỗi niềm “bâng khuâng trong dạ, thấp thỏm bước đi”. “Bâng khuâng” vì “đi ko nỡ”, nhưng “thấp thỏm” vì ở cũng chẳng đành bởi lẽ Việt Bắc đã trở thành ký ức, thành tình yêu, thành tâm hồn:

“Lúc ta ở chỉ là nơi đất ở

Lúc ta đi đất bỗng hóa tâm hồn”

    Từ láy bâng khuâng, thấp thỏm được Tố Hữu sử dụng rất tinh tế ở câu thơ này. Nó trình bày được nỗi niềm, được tâm trạng và cả những chuyển động trong xúc cảm, để rồi hình ảnh tiếp theo xuất hiện là chiếc áo chàm qua thủ pháp hoán dụ gợi tả con người Việt Bắc:

“Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

    Màu áo chàm là một hình ảnh đầy ý nghĩa, đó là màu áo của Việt Bắc đặm đà, son sắt như chính lòng chủy chung của con người nơi đây. Màu áo đó nhắc nhở người ra đi nhiều ký ức khó phai nhòa.

    Câu thơ “cầm tay nhau biết nói gì hôm nay” mang một trị giá biểu cảm rất lớn. “Cầm tay nhau” nhưng chẳng “biết nói gì” vì có quá nhiều nỗi niềm cần bộc bạch, vì trong lòng họ tràn trề nỗi thương nhớ nên ko biết nói điều gì trước, điều gì sau, điều gì nên thổ lộ, điều gì nên giấu kín trong tim. Cho nên chẳng “biết nói gì” chính là nói lên rất nhiều tấm lòng thương nhớ. Câu thơ ngắt nhịp 3/3/2 như sự ngập ngừng lưu luyến, làm ta liên tưởng tới buổi tiễn đưa của người chinh phu và chinh phụ trong Chinh phụ ngâm:

“Bước đi một bước, giây giây lại ngừng”.

    Trong màn đối đáp giao duyên của cuộc chia tay lịch sử đó, Tổ Hữu đã để cho người ở lại lên tiếng trước. Điều này ko chỉ hợp lý, tế nhị nhưng mà còn cần thiết cho sự tăng trưởng mạch thơ trong cả bài thơ.

    Bằng việc sử dụng đại từ “mình – ta” cùng thể thơ lục bát, Tố Hữu đã tái tạo cuộc chia tay lịch sử của Việt Bắc và người chiến sĩ cách mệnh với biết bao ân tình, thủy chung. Con người dễ cộng khổ nhưng khó đồng cam, Việt Bắc ra đời chính là lời nhắc nhở tình nghĩa gắn bó cùng đạo lý tri ân muôn thuở của dân tộc.

Thông qua dàn ý và một số bài văn mẫu Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc tiêu biểu được thomo.vn tuyển chọn từ những bài viết  xuất sắc của các bạn học trò. Mong rằng các em sẽ có khoảng thời kì vui vẻ và hữu ích lúc học môn Văn!

Đăng bởi: thomo.vn

Phân mục: Lớp 12, Ngữ Văn 12

Xem thêm chi tiết về Phân tích 8 câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc

(hay nhất)

Source: THOMO
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận