Phân tích bài thơ Chiều tối học sinh giỏi

Bạn đang xem: Phân tích bài thơ Chiều tối học sinh giỏi tại thomo.vn Tuyển chọn những bài văn hay, tăng lên Phân tích bài thơ Chiều tối học trò giỏi. Với những bài văn mẫu …

Tuyển chọn những bài văn hay, tăng lên Phân tích bài thơ Chiều tối học trò giỏi. Với những bài văn mẫu rực rỡ, cụ thể dưới đây, các em sẽ có thêm nhiều tài liệu hữu ích phục vụ cho việc học môn văn tại các lớp chuyên và thi học trò giỏi. Cùng tham khảo nhé! 

Phân tích bài thơ Chiều tối học trò giỏi – Bài mẫu 1

        Hồ Chí Minh là một cái tên nhưng tất cả con dân Việt Nam đều ghi tạc trong tim với một lòng yêu quý, kính trọng vô bờ bến. Trong quá trình tìm lại tự do cho dân tộc, Bác đã phải chịu rất nhiều khổ cực, gian lao, đã rất nhiều lần bị bắt giam, chuyển từ nhà tù này sang nhà tù khác, bị đánh đập, tra tấn mọi rợ.

        Tuy nhiên, trong hoàn cảnh khó khăn đó, ở Người vẫn ánh lên một ý thức sáng sủa, một niềm tin vào một ngày mai tươi sáng. Bài thơ “Chiều tối” nằm trong tập thơ “Nhật kí trong tù” đã trình bày được phần nào ý thức đó của Người.

        Bài thơ chỉ đơn giản là tả lại cảnh nơi thôn quê vào một buổi chiều tối, thế nhưng ẩn chứa trong đó là một ước mơ tự do cho bản thân, ước mơ được quay trở lại quê hương để tiếp tục sứ mệnh của mình.

        Bài thơ được sáng tác lúc Bác bị giải từ nhà lao Tĩnh Tây tới nhà lao Thiên Bảo. Bức tranh chiều tối được nhìn qua cặp mắt của người tù tay đeo gông chân vướng xiềng:

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên ko.”

Dịch thơ:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng ko.”

        Buổi chiều thường là lúc sum vầy, nhưng cũng là lúc con người ta thấy vô cùng lẻ loi nếu ko có một chốn để về. Cánh chim mỏi sau một ngày kiếm ăn cũng đã bay về tổ của mình. Trên ko trung chỉ còn lững lờ một chòm mây.

        Giữa tự nhiên rộng lớn hùng vĩ, con người và cảnh vật đều như ngừng lại, chỉ có chòm mây đó vẫn nhẹ nhõm trôi, càng làm nổi trội lên sự yên ắng, yên ả của buổi chiều tối nơi rừng núi. Chòm mây đó cũng giống như Bác, đang trong tình cảnh tù tội, vẫn phải cô độc bước đi.

        Chòm mây lẻ loi, lặng lẽ, Bác cũng lặng lẽ, lẻ loi. Tuy vậy, phải là một người có lòng yêu tự nhiên, phải có một tâm thái ung dung, tĩnh tâm, sáng sủa, vượt lên mọi gông xiềng về thể xác để ngắm tự nhiên, hòa mình với tự nhiên như thế.

        Thể xác mỏi rời rã vì phải đi cả ngày đường vất vả, nhưng Bác vẫn dõi mắt theo cánh chim về tổ, tầng mây lững lờ trôi lúc chiều về.

        Tuy chỉ hai câu thơ bảy chữ, nhưng cũng đã làm cho người đọc tưởng tượng ra được cảnh chiều muộn nơi rùng núi thật mênh mông, âm u, vắng vẻ, quạnh quẽ. Đồng thời, cũng nói lên niềm mong ước quay trở về với quê hương, ước mong được tự do như đám mây kia.

        Trong quang cảnh tự nhiên mênh mông, đượm nét buồn lúc chiều muộn nơi rừng núi, bỗng xuất hiện con người:

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.”

Dịch thơ:

“Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết, lò than đã rực hồng.”

        Giữa cảnh buồn của tự nhiên như trong thơ cổ, cô sơn nữ hiện lên như một điểm sáng, làm cho cả bức tranh trở thành sinh động, vui tươi hơn. Đó chính là nét cố điển nhưng hiện đại trong thơ của Hồ Chí Minh. Bức tranh vừa có người, vừa có hoạt động khỏe khoắn của con người trong đó.

        Đó chính là nét đẹp, nét đáng quý của người dân lao động. Cô gái đang miệt mài xay ngô bên lò than rực hồng để sẵn sàng bữa tối. Ở đây, bản dịch thơ ko đảm bảo được nghệ thuật của bản chữ Hán.

        Bác đã lặp lại hai chữ “bao túc” ở cuối câu thứ ba và đầu câu thứ tư, như những vòng xay tiếp nối nhau của cô gái, như sự tuần hoàn của thời kì, trời đã tối, tối dần.

        Bức tranh vừa ấm áp bởi cảnh tượng lao động khỏe khoắn của người thôn nữ lao động, vừa bởi cái ánh hồng của bếp lò.

        Đó chỉ là một thứ hạnh phúc bình dị, vậy nhưng Bác vẫn gạt bỏ hết những đớn đau, mỏi mệt về thể xác để cảm thu được.

        Nhà văn Nam Cao đã viết: “Lúc người ta đau chân, người ta ko còn tâm trí đâu để nghĩ tới người khác được.”, để nói rằng, con người ta thường có xu thế lo cho những khổ đau của bản thân.

        Thế nhưng, ở Bác Hồ – một người lúc nào cũng lo nỗi lo của dân tộc, của quốc gia – vậy nhưng cũng vẫn luôn quan tâm tới những thứ nhỏ nhặt nhất, bình dị nhất. Đó chính là tư cách cao đẹp của vị lãnh tụ lớn lao của chúng ta.

        Bài thơ “Chiều tối” là một bài thơ tiêu biểu cho nét đẹp cổ điển và hiện đại trong thơ Hồ Chí Minh. Bài thơ chỉ đơn giản là tả về phong cảnh tự nhiên và con người nơi xóm núi lúc chiều muộn, đồng thời, cũng ẩn chứa trong đó nỗi niềm ước mong được tự do, được sum họp của Người.

        Đồng thời, ở Bác, chúng ta vẫn luôn thấy ánh lên một vẻ đẹp của ý thức quên mình, của một trái tim giàu lòng mến thương luôn biết quan tâm tới những điều bình dị nhất.

Phân tích bài thơ Chiều tối học trò giỏi – Bài mẫu 2

        Buổi chiều cũng tựa như mùa thu, xưa nay vốn là nguồn cảm hứng ko vơi cạn của văn học nghệ thuật.Khó có thể kể hết những bức tranh chiều, những bản nhạc chiều , những áng thơ chiều nhưng các nghệ sĩ, văn nhân đã để lại cho đời sống con người.

        Về mặt này, Hồ Chí Minh trong tư cách một thi sĩ cũng ko phải là ngoại lệ. Có thể thấy ngay từ tập thơ Nhật Kí Trong Tù, trái tim của thi nhân đó đã ko chỉ một lần rung động trước vẻ gợi cảm của buổi chiều hôm để viết ra những vần thơ nhưng còn được nhiều người nhớ mãi như “ Vãn chiều hôm”, “ Hoàng hôn” ,.. Song trước tất cả và thân thuộc hơn tất cả những bài thơ chúng ta vừa kể tới vẫn phải là bài thơ nhưng chúng ta sẽ tìm hiểu dưới đây “Mộ” ( chiều tối).

Quyện điểu qui lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên ko

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng

( Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ

Chòm mây trôi nhẹ giữa từng ko

Cô em xóm núi xay ngô tối

Xay hết lò than đã rực hồng. ) 

        “ Chiều tối “ là một bài thơ viết về những vẻ đẹp của buổi chiều hôm, nhưng điều lý thú là trong hai câu thơ trước tiên cũng như cả bài thư lại ko dùng tới một chữ “ chiều “ nào. Vậy nhưng cảnh chiều và hồn chiều vẫn hiện lên rất rõ, rất đẹp và đầy vẻ gợi cảm. Thi sĩ chỉ vờn vẽ lên một vài nét tiêu sơ, gợi nên hình ảnh cánh chim chiều về tổ hay một chòm mây, áng mây chầm chậm trôi ngang qua bầu trời. Ít nét thế thôi song lại là những nét rất tiêu biểu cho những thời khắc cuối cùng của ban ngày, trước lúc bóng tối buông màn xuống vạn vật. Từ những câu thơ cuối cùng lan toả ra một cảm giác nhẹ nhõm , man mác bâng khuâng của buổi chiều hôm trong khi mọi vật dần đi vào trạng thái ngơi nghỉ. Đó có thể là một buổi chiều thực nhưng Bác đã gặp và ghi lại trong một cuộc chuyển giao từ nhà lao này sang nhà lao khác. Nhưng cũng ko thể ko thấy rằng buổi chiều đó còn mang một vẻ đẹp đã trở thành vĩnh hằng của những buổi chiều nhưng hình sắc còn đọng lại trong những câu thơ cổ nhưng ở đó vẫn đi về ko ít những “ quyện điểu “ với “ cô vân”.

Chim hôm thoi thóp về rừng

Đóa trà mi đã ngậm trăng nửa vành 

( Nguyễn Du)

Nghìn mai gió cuốn chim bay mỏi 

( Bà Huyện Thanh Quan)

hay như :

Trúng điểu cao phi tần

Cô vân độc khứ nhàn

(Lý Bạch )

        Và như thế, những dòng thơ trước tiên hình như đã làm cho bài thơ “ Chiều tối “ của Bác đã nhuốm một phong vị cổ điển. Xúc cảm bài thơ vì thế nhưng càng trở thành mênh mang hơn, ko chỉ trong ko gian nhưng còn cả ở thời kì.Những xúc cảm như thế đã được thi sĩ gửi gắm vào hai câu thơ về chiều hôm đó.

Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ

Chòm mây trôi nhẹ giữa từng ko

        Có nhiều người cho rằng những dòng thơ ẩn chứa một nỗi buồn kín đáo và thấm thía của một người tù trên trục đường đày cửa ải đang thấm một nỗi xót xa lúc thấy những cánh chim chiều cũng tìm ra chốn ngủ, những đám mây cũng lững lờ ngơi nghỉ trên bầu trời rộng lớn. Trong lúc đó, người tù vẫn bị xiềng xích, trói buộc chẳng bằng cánh chim nọ, áng mây kia vì chiều đã sắp hết rồi nhưng mình vẫn ko có nổi một chốn ngừng chân. Mặt khác,cũng có một cách hiểu dường như hoàn toàn trái lại. Theo đó, có thể thấy đây là hai dòng thơ của một tâm hồn đã vượt lên trên cảnh ngục tù, xiềng xích và trói buộc để lưu luyến, dõi nhìn theo một cánh chim , một áng mây chiều để cảm thấy tim mình xao xuyến một tình cảm rất người, cho dù đang phải sống một cuộc sống “ khác loài”. Nên chăng ta hãy hiểu theo một cách hiểu được nhiều người ủng hộ nhất, cách hiểu thứ hai. Song hiểu theo cách nào trong hai cách trên, chúng ta vẫn tìm thấy ở đó một chân dung ý thức của một chủ tịch Hồ Chí Minh thi sĩ, một con người yêu tha thiết vẻ đẹp của tự nhiên , đất trời và cuộc sống. Đó là một con người dù trong hoàn cảnh nào cũng vẫn ko để mất đi dù chỉ một mảy may tình yêu cái đẹp, khả năng rung cảm trước cuộc đời, một con người sống trọn vẹn cuộc sống con người, dù trong hoàn cảnh có khác nhân loại.

        Cũng như nhiều bài thơ khác trong “ Nhật kí trong tù “, “ Chiều tối “ bộc lộ một cảm nhận của tác giả về cuộc sống luôn có sự vận động, tăng trưởng, chảy trôi. Chúng ta có thể thấy điều đó lúc đối chiếu hai câu đầu với hai câu cuối của bài thơ. Rõ ràng hai câu thơ trên đã viết về một quang cảnh tự nhiên vào lúc chiều tà, nhưng tới hai câu thơ sau đã có thể thấy rõ trời đã đổ tối. Thời kì ko ngừng trôi, mặc dù thi sĩ trong nguyên tác đã ko cần dùng tới chữ “ tối”.( Chữ “ tối “ trong bản dịch là do người dịch tự thêm vào). Và bởi phải vào thời khắc như thế, người ta mới thấy được rõ ràng sự rực hồng của bếp lửa, nhưng cái tài của thi sĩ ở đây là ko cần dùng tới chữ “ tối “ nhưng nghĩa đó vẫn cứ hiện lên rõ mồn một. Và như thế, cặp mắt của thi nhân sẽ thôi ko ngước nhìn mãi về phía bầu trời nhưng hướng về mặt đất để nhận thấy ấn tượng về một xóm núi, về một cô gái xay ngô, một chiếc lò than trong ngôi nhà đơn sơ , giản dị. Bức tranh của cảnh vật sẽ nhường chỗ cho bức tranh sinh hoạt con người. Hình ảnh trung tâm của hai câu thơ cũng sẽ ko phải là một cánh chim chiều về tổ, một áng mây trôi nhưng là một con người lao động. Và ngôn từ của những dòng thơ cũng sẽ theo đó nhưng thay đổi. Hai câu thơ này ko thấm thía hương vị thơ cổ điển như hai câu trên nhưng mang nhiều chất “ bạch thoại”, mộc mạc , đời thường, trình bày rõ nhất ở chữ “ bao túc” xuất hiện tới hai lần.

        Hai câu thơ này một lần nữa ko chỉ là để ghi lại những gì thi sĩ đã thấy trong một buổi chiều. Bởi ko nên quên rằng “ Chiều tối” vẫn là một tác phẩm trữ tình và cái hồn của câu thơ nằm ở những tình cảm, rung động nhưng thi sĩ đã trao gửi vào trong những dòng chữ. Nhiều người đã thấy ở đây nỗi xót xa kín đáo nhưng sâu xa của thi sĩ đối với con người lao động. Thi sĩ dường như đã đồng cảm với sự nhọc nhằn của họ. Đồng cảm ở cách thi sĩ nói việc xay ngô, ở cách dùng chữ “ ma bao túc” để bật lên những vòng quay nặng nề, luẩn quẩn và ở âm điệu của những câu thơ nhưng đọc lên có thể cảm thấy vất vả, khó khăn. Và như thế, chúng ta có thể cảm thu được tình thương đối với nỗi khổ đau của những con người lao động, cho dù đó là những con người ko phải là đồng bào của Bác, ko quen thói, thậm chí chưa hề họp mặt. Song cũng nhiều người muốn hiểu hai câu thơ sau này theo nghĩa khác, một hướng tiếp thu khác. Phải chú ý tới những chữ “ hoàn “ ( hết ) và hình ảnh của chiếc lò than đã rực đỏ lên, để nhìn thấy rằng thi sĩ muốn nói tới cảm giác về một sự ấm áp, sum vầy, về một thứ hạnh phúc bình dị trong một căn nhà ấm êm. Bếp lửa đã cháy lên và công việc lao động cũng đã hoàn thành. Và như thế, cái lớn của những dòng thơ là ở khả năng vô song của Bác, khả năng nhưng khó có người nào vượt hơn, thậm chí sánh nổi. Đó là khả năng quên đi nỗi khổ đau rất lớn của mình để đồng cảm, để vui với những thú vui nhỏ nhỏ, giản dị của con người . Nhưng hai ý kiến đó ngẫm ra cũng ko hoàn toàn đối lập, bởi vì đều nói lên một phẩm chất chung, phẩm chất nhưng sau lúc Bác mất , thi sĩ Tố Hữu mới nói tới thật nhiều và thật thấm thía trong những câu thơ :

Chỉ biết quên mình cho hết ngày

hay:

Nâng niu tất cả chỉ quên mình 

        Chúng ta nhìn thấy “ Chiều tối “ là những vần thơ quên mình lớn lao. Tột bậc con người đang ở trong một tình cảnh tột cùng khổ đau nhưng vẫn có thể rung động được với nỗi khổ hoặc thú vui của những con người tầm thường khác, tình cờ họp mặt hoặc thấy trên trục đường đày cửa ải.

        Nhưng có nhẽ cũng ko nên nói rằng Bác Hồ đã quên mình bởi một người như Bác thì bầu trời, xóm núi, cô gái xay ngô và bếp lửa đang rực hồng lên đó ko phải là những cái ở bên ngoài mình. Hình như với Bác, đấy là cuộc sống của chính mình. Vậy nói như thi sĩ Tố Hữu, Bác có thể nâng niu tất cả, vì Bác sống như trời đất, vì Bác có một trái tim có thể ôm trọn mọi non sông, kiếp người:

Bác sống như trời đất của ta.

Phân tích bài thơ Chiều tối học trò giỏi – Bài mẫu 3

        “Chiều tối” là bài thơ được viết trong thời khắc gần kết thúc của một chuyến chuyển lao. Bài thơ là một bức tranh vẽ cảnh chiều tối nơi núi rừng – cảnh đẹp bởi nó ánh lên sự sống ấm áp của con người. Qua đó, bộc lộ một tâm hồn thi nhân nhạy cảm trước vẻ đẹp của tự nhiên, một tấm lòng nhân hậu đối với con người, một phong thái ung dung luôn hướng về sự sống, ánh sáng và tương lai. Hay nói đúng hơn đây là một thực thể của sự liên kết hài hoà giữa màu sắc cổ điển và ý thức hiện đại.

        Cảnh chiều tối là một đề tài thân thuộc của văn học. Quang cảnh buổi chiều về tối thường dễ sinh tình vì thế, buổi chiều đã đi vào bao áng thơ kim cổ, làm nên những vần thơ tuyệt tác. Thơ chiều cổ điển thường man mác một nỗi buồn quạnh hiu, hoang vắng trong sự tàn tạ của thời kì, hoặc trĩu nặng nỗi buồn tha phương lữ thứ. Ở đây, bằng vài nét chấm phá của văn pháp ước lệ tượng trưng tác giả đã dựng nên bức phông lớn làm nền cho cảnh chiều:

Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ,
Cô vân mạn mạn độ thiên ko;
(Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ
Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng ko)

“Cánh chim” và “chòm mây” là hai hình ảnh thân thuộc thường xuất hiện trong thơ chiều xưa và nay. Cho nên, đó chỉ là hai hình ảnh của ko gian nhưng đã mang theo ý nghĩa của thời kì. Cánh chim ở đây được lấy từ toàn cầu nghệ thuật cổ phương Đông. Trong toàn cầu thẩm mỹ đó, hình ảnh cánh chim bay về rừng đã ít nhiều có ý nghĩa biểu tượng ước lệ diễn tả cảnh chiều: “Phi yến thu lâm”; “Quyện điểu quy lâm” là những nhóm từ thường thấy trong thơ chữ Hán. Trong “Truyện Kiều”, lúc mô tả cảnh chiều, Nguyễn Du đã điểm vào bức tranh hình ảnh cánh chim bay về rừng: “Chim hôm thoi thót về rừng”. Trong thơ Bà Huyện Thanh Quan cũng thế: “Nghìn mai gió cuốn chim bay mỏi” và Huy Cận lại cảm thấy bóng chiều như đang sà xuống từ cánh chim đang nghiêng dần về cuối chân trời: “Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa”. Hình như trong cảm nhận của các thi nhân xưa thì lúc mô tả cảnh chiều nhưng ko có hình ảnh cánh chim thì bóng chiều chưa rõ.

        Cánh chim trong thơ xưa thường chỉ là một cụ thể nghệ thuật thuần tuý để gợi tả cảnh chiều thế thôi và thường gợi nên cảm giác về sự xa xăm, phiêu bạt, chia li:

“Chúng điểu cao phi tận” – Lí Bạch
“Thiên sơn điểu phi tuyệt” – Liễu Tông Nguyên

        Chúng ta đều nhận thấy cánh chim trong thơ của Lí Bạch và Liễu Tông Nguyên đều “Phi tuyệt”, “Phi tận”. Tất cả đều ko có điểm ngừng nhưng ở vào trạng thái bay vào chốn xa xăm, vô tận, gợi lên một ý niệm siêu hình nào đó. Còn cánh chim trong bài thơ “Chiều tối” của Bác lại có phương hướng, điểm ngừng, mục tiêu bay rõ ràng:

Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ
(Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ)

        Tương tự Bác đã đưa cánh chim từ toàn cầu siêu hình trở về với toàn cầu hiện thực. Ta nhận thấy trong cách nhìn của Bác là một cách nhìn đầy mến thương, trìu mến trước bộc lộ nhỏ nhoi của sự sống. Nhìn cánh chim đang bay, Bác cảm thu được sự mỏi mệt của đôi cánh sau một ngày đường hoạt động. Trong chiều sâu tâm hồn của Bác chính là lòng mến thương sự sống, giác quan của Bác chính là giác quan nhân đạo.

        Câu thơ thứ hai cũng mang đậm nét Đường thi. Nó rất gần với câu thơ: “Cô vân độc khứ nhàn” của Lí Bạch. Hình ảnh chòm mây cô độc trôi giữa bầu trời đã trở thành một mô tuýp thân thuộc trong thơ xưa, nó thường gợi lên cái cô độc thanh cao, sự phiêu diêu, thoát tục và nỗi khắc khoải của con người trước cõi hư vô. Còn trong bài “Chiều tối” của Bác, hình ảnh chòm mây cô độc trôi nhè nhẹ qua bầu trời chỉ là một nét vẽ tạo nên cái ko gian cao rộng của cảnh trời chiều nơi miền rừng núi. Bầu trời hôm đó phải thật cao, thật trong xanh ta mới thấy được hình ảnh chòm mây cô độc đó gợi nên hình ảnh cô độc nơi đất khách, quê người của Bác. Mỗi một cụ thể của cảnh chiều đều nhuốm màu tâm trạng. Cánh chim mỏi tìm về tổ ấm, còn người tù thì mỏi mệt sau một ngày đường nhưng vẫn chưa có được chỗ ngừng chân. Chòm mây lẻ loi trôi lững lờ trên tầng ko, còn người tù thì lẻ loi giữa một buổi chiều nơi đất khách. Hai câu thơ đạt tới mức vi diệu của lối tả cảnh ngụ tình. Ơ đó ta bắt gặp một tâm hồn giàu xúc cảm trước tự nhiên và sự sống. Từ đó ta thấy được một nghị lực phi thường và đó cũng chính là chất thép trong thơ của Bác.

        Nếu như ở hai câu thơ đầu bằng văn pháp cổ điển Bác đã dựng nên bức phông lớn làm nền cho bức tranh, thì trong hai câu thơ sau, Bác tập trung làm nổi trội hình tượng trung tâm của bức tranh. Từ văn pháp cổ điển Bác chuyển hẳn sang văn pháp hiện đại.

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,
Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng
(Cô em xóm núi xay ngô tối,
Xay hết lò than đã rực hồng)

        “xóm núi” là hình ảnh giản dị biểu tượng cho sự sống bình yên của con người. Xóm núi như đẹp hơn, ấm áp hơn với hình ảnh người thiếu nữ. Vẻ đẹp trẻ trung đầy sức sống của người thiếu nữ với tư thế lao động (xay ngô) trở thành tâm điểm của bức tranh tự nhiên buổi chiều. Điều đáng xem xét ở đây là hình tượng người thiếu nữ trong thơ Bác hoàn toàn khác với hình tượng người thiếu nữ trong thơ xưa. Người phụ nữ trong thơ xưa thì thường được ví như “Liễu yếu đào tơ” và sống trong cảnh “Phòng khuê khép kín”, chỉ biết “cầm, kì, thi, hoạ” là đủ. Còn người thiếu nữ trong thơ Bác thì gắn liền với công việc lao động bình dị, đời thường, khỏe khoắn đầy sức sống. Phải chăng chính cái sức sống đó của người thiếụ nữ đã làm nên vẻ đẹp lung linh cho bức tranh.

        Trong thơ xưa, những bức tranh vẻ cảnh chiều đều có bóng vía con người nhưng sao lẻ loi, cô độc và hiu hắt quá. Con người ở đây mang nặng một nỗi niềm hoài cổ, một nỗi sầu muộn:

“Lum khum dưới núi tều vài chú,
Loáng thoáng bên sông chợ mấy nhà”

(Qua Đèo Ngang – Bà Huyện Thanh Quan)

Hay:

“Gác mái ngư ông về viễn phố,
Gõ sừng mục tử lại cô thôn”

(Chiều Hôm Nhớ Nhà – Bà Huyện Thanh Quan)

        … còn con người trong thơ Bác, lại là con người lao động đầy sức sống. Chính hai từ “thiếu nữ” đã làm bừng lên sức sống của bức tranh. Cô gái miệt mài xay ngô và hình như cô ko chú ý tới những gì xung quanh mình. Cối xay vẫn cứ quay và quay tít “ma bao túc” rồi “bao túc ma” và lúc ngô đã xay xong “bao túc ma hoàn” thì cô mới nhìn thấy “lò than đã rực hồng”. Hình ảnh “lò than đã rực hồng” hiện lên trong đêm tối càng làm nổi trội hình ảnh người thiếu nữ. Toàn thể cảnh tự nhiên đang chìm trong màu xám nhạt chuyển sang màu tối. Cũng vì thế hình ảnh lò than rực hồng có sức thu hút đặc thù. Bài thơ kết thúc bằng chữ “hồng”, có thể nói đó chính là chỗ đẹp nhất của bài thơ. Đó chính là ánh lửa hồng của cuộc sống đầm ấm, hạnh phúc gia đình, ánh lửa hồng của sự sống, của niềm sáng sủa. Chữ “hồng” đặt ở cuối bài thơ soi rõ vẻ đẹp của người thiếu nữ, toả ánh sáng và hơi ấm xua đi cái buồn vắng của bức tranh chiều tối nơi rừng núi.

        Hai câu thơ đã cho ta thấy được cái nhìn ấm áp đầy mến thương, trân trọng của Bác đối với con người lao động. Buổi “Chiều tối” nơi miền rừng núi quạnh hiu, hoang vắng, lẽ ra rất đỗi buồn phiền, thê lương trước mắt người tù bị xiềng xích, bị giải đi với biết bao nỗi gian lao vất vả, nhưng trái lại đó là tiếng reo vui. Chữ “hồng” ở cuối bài đã làm nên tiếng reo vui đó, tạo cho bài thơ âm hưởng nồng ấm, dạt dào.

        “Chiều tối” là một tác phẩm đặm đà màu sắc cổ điển nhưng cũng rất hiện đại, trình bày một cách tự nhiên và phong phú vẻ đẹp của hình ảnh người tù – thi sĩ, người chiến sĩ cộng sản Hồ Chí Minh. Bài thơ đã trình bày tình yêu tự nhiên tha thiết của Bác. Điều đặc thù ở đây là giác quan tự nhiên của Bác gắn liền với giác quan nhân đạo, giác quan về sự sống.

Đăng bởi: thomo.vn

Phân mục: Lớp 11, Ngữ Văn 11

Xem thêm chi tiết về Phân tích bài thơ Chiều tối học sinh giỏi

Source: THOMO
Categories: Giáo dục

Viết một bình luận